Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
แชร์สิ่งนี้ บทความ
X
เด็กท้องเสีย

คุณแม่ต้องรู้! ทารกท้องเสีย ควรรับมือและป้องกันอย่างไร

 

อาการทารกท้องเสีย เกิดจากการได้รับเชื้อแบคทีเรียหรือไวรัสเข้าสู่ร่างกาย ควรดูแลเพื่อสุขภาพของลูกน้อย

อังคาร, มีนาคม 13th, 2018

คุณแม่มักมีความกังวลใจทุกครั้งเมื่อลูกมีอาการป่วย โดยเฉพาะอาการท้องเสียที่พบในทารก ปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากคุณแม่ไม่สามารถแยกความแตกต่างระหว่างทารกท้องเสียกับลักษณะอุจจาระนิ่มจากการกินนมแม่ได้ ดังนั้นคุณแม่ควรทำความเข้าใจโดยสังเกตลักษณะอุจจาระปกติของลูก ถ้าลูกถ่ายอุจจาระที่มีลักษณะผิดไปจากเดิมคือ อุจจาระเหลว เป็นน้ำ ร่วมกับถ่ายบ่อยขึ้นหรือมากกว่า 3 ครั้งต่อวันนับเป็นอาการท้องเสีย เรามาเรียนรู้ว่าลูกน้อยท้องเสียมีสาเหตุเกิดจากอะไรบ้าง

สาเหตุอะไรที่ทำให้ทารกท้องเสีย?

อาการท้องเสียของทารก มักมีสาเหตุมาจากไวรัส แบคทีเรีย หรือสาเหตุอื่นๆ เช่น การแพ้อาหารบางชนิด เช่น นมวัว หรือกลูเตน การอมของเล่นที่มีเชื้อโรค หยิบจับของเล่นเข้าปาก หรือหยิบจับสิ่งของต่างๆ ที่ปนเปื้อนเชื้อโรคตอนคลาน เมื่อลูกท้องเสียจะทำให้เกิดการสูญเสียน้ำ และเกลือแร่เป็นจำนวนมาก ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดภาวะขาดน้ำ ในกรณีที่ทารกท้องเสียรุนแรงมากๆ อาจจะต้องเข้าพักรักษาตัวในโรงพยาบาล ซึ่งคุณแม่ต้องให้ความใส่ใจและเฝ้าระวังเมื่อลูกมีอาการท้องเสียอย่างจริงจัง

สังเกตอาการลูกท้องเสีย

เมื่อลูกท้องเสียเพียงเล็กน้อย คุณแม่สามารถคลายความกังวลได้ แต่หากลูกท้องเสียและมาพร้อมกับอาการบางอย่างที่ผิดปกติ คุณแม่ควรเริ่มสังเกตลักษณะอาการท้องเสีย โดยเริ่มจากเช็คลิสต์ดังต่อไปนี้
✔ ลูกงอแงผิดปกติ
✔ ลูกอาเจียนทุกครั้งที่กินนม อาหารหรือเครื่องดื่ม
✔ ลูกมีอาการริมฝีปากแห้ง
✔ ลูกถ่ายอุจจาระทุกสองหรือสามชั่วโมง
✔ ลูกมีเลือดปนในอุจจาระ
✔ ลูกมีลักษณะเซื่องซึม หรือไม่ตอบสนองกับสิ่งต่างๆ
✔ ลูกดูอ่อนเพลียและผิวซีด

หากลูกเกิดอาการตามข้อต่างๆ ข้างต้น คุณแม่ควรพาไปพบแพทย์ทันที และต้องคอยสังเกตอาการอย่างสม่ำเสมอ เมื่อให้ลูกดื่มน้ำเกลือแร่ แล้วเบื้องต้นให้ดูว่าลูกกินได้ปกติไหม กินอิ่มแล้วนอนหลับ ตื่นขึ้นมาเล่นได้ นับว่าลูกอาการดีอยู่ แต่ถ้าลูกไม่ยอมกิน ไม่ยอมนอน ร้องไห้ปลอบไม่นิ่ง หรือน้ำหนักลูกลดลงอย่างน้อย 5% จากน้ำหนักตัวตามปกติ คุณแม่ควรรีบพาลูกไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสม

วิธีป้องกันและบรรเทาอาการท้องเสียของลูกน้อย

เรื่องน่ากังวลที่สุดเวลาทารกท้องเสีย คือ ภาวะขาดน้ำ ซึ่งเกิดจากการสูญเสียน้ำในร่างกายไปมาก คุณแม่จึงต้องรีบชดเชยน้ำที่สูญเสียไป จึงต้องให้ลูกกินนมแม่บ่อยขึ้น หรือกินสารละลายเกลือแร่ ORS โดยมีแนวทางการป้องกัน ดังนี้

กรณีเลี้ยงลูกด้วยนมแม่

• แนะนำให้ลูกกินนมแม่บ่อยขึ้น หรือกินสารละลายเกลือแร่ โอ อาร์ เอส ปริมาณ 50 มิลลิลิตร/น้ำหนักตัวหนึ่งกิโลกรัม โดยแบ่งให้กินในเวลา 4 ชั่วโมงและชดเชยที่เสียไปทางอุจจาระปริมาณ 10 มิลลิลิตรเมื่อลูกถ่ายหนึ่งครั้ง ซึ่งในน้ำนมแม่มีจุลินทรีย์ แอลอาร์ หรือ แล็กโทบาซิลลัส รียูเทอรี (Lactobacilus reuteri)

จุลินทรีย์ แอลอาร์ จุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ที่พบน้ำนมแม่

จุลินทรีย์ แอลอาร์ หรือ แล็กโทบาซิลลัส รียูเทอรี (Lactobacilus reuteri) เป็นจุลินทีย์ที่มักพบในน้ำนมแม่ มีส่วนช่วยกระตุ้นทำให้เยื่อบุลำไส้ฟื้นตัว ทำหน้าที่ย่อยและดูดซึมให้ระบบทางเดินอาหารกลับมาแข็งแรง ช่วยสร้างภูมิต้านทานโรค กระตุ้นให้มีการสร้างสารในการเคลือบตามผิวเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้และปกป้องระบบทางเดินอาหารจากเชื้อโรคต่างๆ ช่วยป้องกันอาการทารกท้องเสียได้ จุลินทรีย์ แอลอาร์ ยังช่วย ลดอาการท้องผูก ท้องอืด ปวดท้อง ช่วยให้ระบบย่อยอาหารของลูกแข็งแรงอีกด้วย

กรณีที่ลูกไม่ได้ทานนมแม่

แนวปฏิบัติการรักษาโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน แนะนำให้ปฏิบัติดังนี้
- เด็กอายุต่ำกว่า 6 เดือนที่กินนมผสม ให้ผสมตามปกติ แต่แบ่งให้ลูกกินครึ่งหนึ่ง สลับกับผงเกลือแร่ ORS อีกครึ่งหนึ่งห่างกัน 2 ชั่วโมง รวมแล้วปริมาณเท่ากับนมที่เคยกินตามปกติใน 4 ชั่วโมง
- เด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป ให้ทานอาหารที่มีประโยชน์ ซึ่งเตรียมเป็นอาหารเหลวที่ย่อยง่าย เช่น โจ๊ก ข้าวต้มใส่เกลือ ในวันแรก วันต่อมาอาจผสมกับผัก ปลาต้ม เนื้อสัตว์ต้มเปื่อย ให้ลูกกินระหว่างท้องเสีย และให้เป็นอาหารพิเศษเพิ่มอีกวันละ 1 มื้อ เป็นเวลา 2 อาทิตย์หลังจากหายท้องเสีย หรือจนกว่าลูกจะมีน้ำหนักกลับเป็นปกติ
- โดยทารกที่กินนมผสมและอาหารตามวัยอื่น ๆ แนะนำให้เริ่มกินนมและอาหารไม่เกิน 4-6 ชม.หลังจากเริ่มรักษาภาวะขาดน้ำ และไม่ควรงดนมหรือกินนมผสมเจือจาง

Baby drinks milk

อาการทารกท้องเสีย เกิดจากการที่ลูกได้รับเชื้อแบคทีเรีย และเชื้อไวรัสต่างๆ ที่เข้าสู่ร่างกายโดยผ่านการอมหรือหยิบสิ่งของเข้าปาก ดังนั้นคุณแม่จึงต้องให้ความสำคัญกับสุขอนามัยเรื่องอาหารของลูก และหมั่นทำความสะอาดสิ่งของ ของเล่นต่างๆอยู่เสมอ คุณแม่สามารถขอคำแนะนำเพิ่มเติมจากคุณหมอในเรื่อง จุลินทรีย์ แอลอาร์ ที่ช่วยให้ระบบย่อยอาหารของลูกแข็งแรง กระตุ้นการขับถ่าย ลดอาการท้องเสีย ท้องผูก โคลิค แหวะนม หมดกังวลเรื่องปัญหาท้องเสีย

เอกสารอ้างอิง
1. แนวปฏิบัติการรักษาโรคอุจจาระร่วงเฉียบพลัน: www.thaipediatrics.org/cpg_file/1.doc [2013,Aug5].
2. Assessing dehydration in children www.patient.co.uk/doctor/assessing-dehydration-in-children [2013,Aug5].
3. Diarrhea www.kidshealth.org/parent/infections/common/diarrhea.html [2013,Aug5].

อ่านเพิ่มเติม

เข้าร่วมคลับสำหรับคุณแม่ 1000 วันแรก

รับคำแนะนำและแนวทางด้านโภชนาการสำหรับคุณแม่ และการดูแลลูกน้อยทุกช่วงวัย เพียงคลิกเข้าร่วมคลับ

  • nestle mom & me อาหารสำหรับคนท้องสาระน่ารู้ช่วงตั้งครรภ์ และการดูแลลูกน้อย
  • nestle mom & me ปรึกษาเนสท์เล่เรื่องลูกพูดคุยกับผู้เชี่ยวชาญที่พร้อมให้บริการ 24 ชม.
  • nestle mom & me ของฟรีคุณแม่ตั้งครรภ์ ของแจกรอรับข้อเสนอดีๆ อีกมากมายจากเรา

สมัครคลับแม่หมี

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง