Sorry, you need to enable JavaScript to visit this website.
แชร์สิ่งนี้ บทความ
X
baby-healthy-gut

ทารกไม่ถ่าย คุณแม่จะรับมืออย่างไร

 

ทารกไม่ถ่าย เป็นปัญหาสุขภาพที่พ่อแม่ควรทำความเข้าใจ รวมถึงวิธีสังเกตเป็นพิเศษ เพราะทารกไม่แสดงพฤติกรรมเพื่อส่งสัญญาณให้รู้อย่างชัดเจนเหมือนอาการทั่วไป

จันทร์, มิถุนายน 11th, 2018

ทารกไม่ถ่าย เป็นปัญหาสุขภาพของลูกน้อยที่คุณแม่ควรใส่ใจ และสังเกตเป็นพิเศษ เพราะไม่เหมือนกับอาการทั่วไปที่ลูกอาจจะแสดงพฤติกรรมเพื่อส่งสัญญาณให้รู้อย่างชัดเจน ที่สำคัญพ่อแม่ควรเรียนรู้วิธีดูแลลูกที่ถูกต้อง และเหมาะสม เพื่อช่วยให้ลูกน้อยหายท้องผูกและกลับมาถ่ายได้ตามปกติ

ความถี่ของการถ่ายอุจจาระในเด็กเปลี่ยนแปลงไปตามอายุ และมีความแตกต่างกันในเด็กแต่ละคน ในทารกแรกเกิดจะถ่ายอุจจาระเฉลี่ย 4 ครั้งต่อวัน ทารกอายุน้อยกว่า 3 เดือนจะถ่าย เฉลี่ย 2.9 ครั้งต่อวัน การถ่ายจะลดความถี่ลงเมื่ออายุ 6-12 เดือน เฉลี่ย 1.8 ครั้งต่อวัน และลดลงเป็น 1 ครั้งต่อวัน เมื่ออายุมากกว่า 3 ปี นอกจากนี้ลักษณะอุจจาระซึ่งนิ่มเหมือนยาสีฟัน จะเริ่มเป็นก้อน เมื่ออายุประมาณ 4 เดือน

สาเหตุที่ทารกไม่ถ่าย เกิดจากอะไร

สำหรับทารกที่ถ่ายยาก หรือไม่ถ่าย อาจมีสาเหตุได้หลายอย่าง อาทิ การพัฒนาของระบบลำไส้ที่ยังไม่สมบูรณ์ หรือโภชนาการที่ได้รับ สำหรับเด็กที่กินนมแม่อย่างเดียว ส่วนใหญ่มักไม่มีปัญหาเรื่องการขับถ่าย เนื่องจากน้ำนมแม่มีสารที่ น้ำตาลโอลิโกแซคคาไรด์ซึ่งเป็น พรีไบโอติกส์ ที่ช่วยในการเจริญเติบโตของจุลินทรีย์ของลำไส้ที่มีประโยชน์ ช่วยเสริมสร้างสุขภาพลำไส้ที่ดี และกระตุ้นภูมิคุ้มกันเพื่อการปกป้องร่างกายตามธรรมชาติ และยังส่งผลให้ขับถ่ายง่าย เมื่อทารกถึงวัยที่กินอาหารเด็กตามวัย ต้องกินอาหารครบ 5 หมู่ซึ่งจะได้ใยอาหารช่วยให้อุจจาระไม่แข็ง ถ่ายได้ง่าย

baby-healthy-gut2

ทารกไม่ถ่าย ต้องดูแลอย่างไร?

1. ดูแลเรื่องการกินอาหารของลูก

สำหรับทารกที่ทานนมแม่เพียงอย่างเดียว คุณแม่อาจช่วยโดยการหมั่นกินผักผลไม้ที่ช่วยระบาย เช่น ส้ม พรุน มะละกอ มะขาม แก้วมังกร รวมถึงดื่มน้ำมากๆ หรือเลือกทานอาหารอื่นที่มีโพรไบโอติกส์ เช่น นม หรือโยเกิร์ต เพราะอาหารเหล่านี้สามารถส่งผ่านน้ำนมไปสู่ทารก และควรเน้นให้กินนมส่วนต้นของนมแม่ซึ่งมีน้ำตาลแลคโตสช่วยให้ขับถ่ายง่ายขึ้น ช่วยให้ลูกน้อยขับถ่ายได้ปกติ

2. การดูแล และกระตุ้นให้ลูกขับถ่าย

นอกจากอาหารแล้ว อาจใช้การกระตุ้นด้วยวิธีอื่นเพื่อให้ลูกขับถ่ายได้ง่ายขึ้น เช่น

• ช่วยขับร่างกาย

การเคลื่อนไหวร่างกายจะช่วยเร่งการย่อยอาหาร ส่งผลให้ลำไส้ลำเลียงของจากลำไส้ส่วนบนลงไปยังลำไส้ใหญ่ส่วนล่างได้เร็วขึ้น โดยพ่อแม่อาจฝึกทารกที่ยังเดินไม่ได้ให้ถีบจักรยานกลางอากาศ หรือนวดกระตุ้นขาให้กับทารกที่ยังคลานไม่ได้ขยับขาขึ้นลง การะตุ้นกล้ามเนื้อหน้าท้องให้แข็งแรง

• นวดท้องลูกน้อย (Baby massage)

วิธีนี้จะช่วยกระตุ้นลำไส้ ส่งผลให้ขับถ่ายได้ง่าย พ่อแม่อาจลองนวดท้องส่วนล่างด้านซ้ายของลูกซึ่งอยู่ใต้สะดือประมาณ 3 นิ้วมือ โดยใช้ปลายนิ้วกดลงไปเบา ๆเลื่อนนิ้วจากด้านล่างขึ้นบน ผ่านไปหน้าท้องถึงชายโครงซ้ายแล้ววกลงล่าง อย่างสม่ำเสมอประมาณ 3 นาที ก็อาจช่วยให้ลูกถ่ายออกมาได้เร็วขึ้น นอกจากนี้คุณแม่ไม่ควรสวนหรือเหน็บให้ลูกอุจจาระ เพราะจะทำให้ลูกเคยตัว ไม่ยอมอึด้วยตัวเอง

baby-healthy-gut3

• เปลี่ยนสูตรนม

วิธีนี้จะช่วยกระตุ้นลำไส้ ส่งผลให้ขับถ่ายได้ง่าย พ่อแม่อาจลองนวดท้องส่วนล่างด้านซ้ายของลูกซึ่งอยู่ใต้สะดือประมาณ 3 นิ้วมือ โดยใช้ปลายนิ้วกดลงไปเบา ๆเลื่อนนิ้วจากด้านล่างขึ้นบน ผ่านไปหน้าท้องถึงชายโครงซ้ายแล้ววกลงล่าง อย่างสม่ำเสมอประมาณ 3 นาที ก็อาจช่วยให้ลูกถ่ายออกมาได้เร็วขึ้น นอกจากนี้คุณแม่ไม่ควรสวนหรือเหน็บให้ลูกอุจจาระ เพราะจะทำให้ลูกเคยตัว ไม่ยอมอึด้วยตัวเอง

ทั้งนี้หากคุณแม่ได้ลองวิธีการดังกล่าวแล้วลูกยังไม่ถ่าย ให้คุณแม่ปรึกษาหมอผู้เชี่ยวชาญ เพื่อหาทางแก้ไขต่อไป

ข้อควรระวังเมื่อทารกไม่ถ่าย

เมื่อลูกไม่ถ่ายหลายวัน คุณแม่บางท่านจึงใช้วิธีสวนก้น เพื่อที่จะช่วยให้ลูกถ่าย แต่วิธีการสวนก้นเพื่อให้ลูกถ่ายนี้ไม่แนะนำให้คุณแม่ทำ เพราะการไปสวนก้นลูกเพื่อให้ขับถ่ายบ่อยๆนั้น จะเป็นการไปกระตุ้นทำให้ลำไส้ของลูกน้อยทำงานผิดปกติ จึงไม่ใช่วิธีการทำให้ลูกขับถ่ายที่ถูกต้อง

ทั้งนี้การที่ลูกน้อยไม่ถ่ายท้องทุกวัน ถึงแม้ว่าหลายๆวันถ่ายทีแต่อุจจาระออกมามีลักษณะนิ่มดี คุณแม่ไม่ต้องกังวลว่าลูกน้อยจะมีปัญหาเรื่องระบบขับถ่าย หรือท้องผูก ถ้าหากว่าคุณแม่เลี้ยงลูกน้อยโดยให้กินนมแม่เพียงอย่างเดียวจะพบว่าเมื่ออายุ 4-6  สัปดาห์ลูกจะถ่ายน้อยครั้งลงหรือไม่ถ่ายหลายวัน แต่ลูกสบายดีไม่งอแง เพราะสารที่กระตุ้นให้ลูกขับถ่ายเพื่อระบายขี้เทาในนมแม่ลดลง และนมแม่ย่อยง่าย สารอาหารจะถูกดูดซึมไปใช้ได้เกือบหมด เหลือของเสียที่ต้องเร่งกำจัดออกจากร่างกายไม่มากจึงสามารถเก็บไว้ได้หลายวันโดยไม่ทำให้อุจจาระแข็ง หากถ่ายอุจจาระออกมานิ่มดี ก็ไม่เรียกว่ามีปัญหาเรื่องระบบขับถ่าย หรือท้องผูก และไม่ต้องแก้ไขหรือรักษาแต่อย่างใด

เมื่อคุณแม่ได้ทราบถึงสาเหตุที่ลูกไม่ถ่าย ลูกถ่ายยาก และแนวทางแก้ไขแล้ว สิ่งสำคัญคือการทำให้การขับถ่ายของลูกกลับมาเป็นปกติ เพราะเมื่อลูกน้อยขับถ่ายได้ดี จะส่งผลดีต่อพัฒนาการด้านต่างๆ รวมทั้งตัวคุณแม่เองก็จะคลายกังวลอีกด้วย

เรียบเรียงโดย ศ.พญ.วันดี วราวิทย์

อ่านเพิ่มเติม

เข้าร่วมคลับแม่หมี

คลับที่รวบรวม ข้อมูลโภชนาการ พัฒนาการ การดูแลลูกน้อย ตลอด 1,000 วันแรก

  • รับข้อมูลโภชนาการ พัฒนาการ การดูแลลูกน้อย​
  • ปรึกษาพูดคุยกับทีมพยาบาล ผู้เชี่ยวชาญ ฟรี 24 ชม.​
  • สาระน่ารู้ และสิทธิประโยชน์ ส่งตรงผ่านไลน์

สมัครคลับแม่หมี

เนื้อหาที่เกี่ยวข้อง